Lachgas en vitamine B12
Het belangrijkste gezondheidsrisico van regelmatig lachgasgebruik is een tekort aan vitamine B12. Lachgas maakt B12 in het lichaam onwerkzaam, en dat kan leiden tot tintelingen, gevoelloosheid, spierzwakte en blijvende zenuwschade. Op deze pagina lees je hoe dat werkt, welke klachten je kunt herkennen en wanneer je hulp moet zoeken.
Hoe blokkeert lachgas vitamine B12?
Vitamine B12 (cobalamine) is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen en voor het onderhoud van de beschermlaag rond zenuwen, de myeline. Lachgas oxideert het kobaltatoom in vitamine B12, waardoor de vitamine niet meer werkt. Het lichaam heeft dan wel B12 in voorraad, maar kan het niet gebruiken. Bij een enkele keer gebruik herstelt dat vanzelf. Bij regelmatig of veelvuldig gebruik raakt de werkzame voorraad uitgeput en ontstaan klachten.
Welke klachten horen bij een B12-tekort?
- Tintelingen en gevoelloosheid in handen, voeten, armen of benen, vaak beginnend in de vingertoppen en tenen.
- Spierzwakte en problemen met lopen, een onzeker of wankel gevoel, of het gevoel op watten te lopen.
- Vermoeidheid en bloedarmoede, kortademigheid bij inspanning en een bleke huid.
- Concentratieproblemen, vergeetachtigheid en stemmingsklachten zoals somberheid of prikkelbaarheid.
- In ernstige gevallen: schade aan het ruggenmerg (gecombineerde strengziekte), met verlamming en blijvend krachtverlies.
Wie loopt extra risico?
Het risico neemt toe met de hoeveelheid en de frequentie van het gebruik. Wie wekelijks of vaker lachgas gebruikt, of grote hoeveelheden op één avond, loopt duidelijk meer risico. Mensen die al een lage B12-spiegel hebben, bijvoorbeeld vegetariërs en veganisten, mensen met maag- of darmproblemen en zwangere vrouwen, zijn extra kwetsbaar. Ook wie medicijnen gebruikt die de opname van B12 verminderen, zoals maagzuurremmers of metformine, moet extra voorzichtig zijn.
Is de schade te herstellen?
Bij vroege klachten en direct stoppen met lachgas herstelt het lichaam zich vaak goed, soms met hulp van B12-injecties of tabletten via de huisarts. Bij langdurige klachten of schade aan het ruggenmerg is het herstel niet altijd volledig; sommige mensen houden blijvend tintelingen, gevoelloosheid of krachtverlies. Daarom is het belangrijk om klachten serieus te nemen en niet te wachten.
Heb je tintelingen, gevoelloosheid of krachtverlies? Stop met lachgas en ga naar je huisarts. Vertel dat je lachgas hebt gebruikt; dat maakt de diagnose sneller. Bij acute klachten, zoals uitval of niet meer kunnen lopen, bel je 112.
Hoe verklein je het risico?
- Gebruik lachgas niet vaak en niet veel. Houd het bij een enkele keer en neem lange pauzes.
- Combineer het niet met alcohol of andere drugs.
- Ken je eigen risicofactoren: een vegetarisch of veganistisch dieet, maag- of darmproblemen, zwangerschap en bepaalde medicijnen.
- Neem bij klachten direct contact op met je huisarts; hoe eerder, hoe beter de kans op herstel.
Meer over veilig gebruik lees je op de pagina veilig en verantwoord omgaan met lachgas. Onafhankelijke informatie vind je bij Drugsinfo van het Trimbos-instituut.
Meer lezen over lachgas
Bekijk het overzicht van alle informatiepagina’s of lees verder: